Rinlo é un enclave pintoresco inextricablemente unido a un contorno natural de gran valor ecolóxico e antropolóxico. Conscientes disto a Dirección Xeral do Patrimonio Cultural trámita dende setembro do 2008 o expediente para declarar Rinlo un Lugar de Interese Etnográfico. Na actualidade só existen en Galicia dóus sitios declarados dentro desta categoría: Seceda e Froxán, ambos no Courel. Non sucede así en Asturias onde case todas as vilas mariñeiras están protexidas: Cudillero, Lastres, Tazones, Castropol…o recoñecemento de Rinlo significará recoñecer o valor da nosa cultura tradicional, a cultura dun pobo que soubo adaptarse o medio sen destruílo. A continuación un extracto dos contidos da memoria do expediente.
CONTIDOS:
EXPOSICIÓN DE MOTIVOS
MEMORIA DESCRITIVA:
NOME
LOCALIZACIÓN
LEXISLACIÓN APLICABLE
NIVEL DE PROTECCIÓN
XUSTIFICACIÓN E NECESIDADE DA DECLARACIÓN
REFERENCIAS DOCUMENTAIS:
Referencias Escritas
Referencias Cartográficas
Referencias Literarias
Referencias Pictóricas
PATRIMONIO CONSTRUÍDO:
O Núcleo Histórico: Orixe e Desenvolvemento
Arquitectura Doméstica Popular:
A Casa entre Medianeiras
Arquitectura Doméstica Singular:
A Casa Grande
A Casa Indiana
A Casa Modernista
A Casa Racionalista
Arquitectura Pública:
A Igrexa Parroquial
A Casa Escola
PATRIMONIO INDUSTRIAL:
Primeira Cetárea
Segunda Cetárea
Terceira Cetárea
PATRIMONIO ETNOGRÁFICO:
Horros
Peches
Corredoiras
Praias
Pontigos
Bodegas
Hortas
Fornos
Fontes
Lavadoiros
ESTADO DE CONSERVACIÓN E CRITERIOS DE INTERVENCIÓN
DELIMITACIÓN MOTIVADA DO CONTORNO PROTEXIDO
CONCLUSIÓN
BIBLIOGRAFÍA
ARQUIVOS
INFORMADORES
ANEXOI: ALBUM FOTOGRÁFICO
EXPOSICIÓN DE MOTIVOS:
O Porto de Rinlo é un dos enclaves arquitectónicos mais pintorescos da Mariña de Lugo. A singularidade da súa implantación urbana, unida ós valores paisaxísticos da zona e á especial idiosincrasia dos seus habitantes, reflectida na súa arquitectura, fan de Rinlo un dos portos mariñeiros máis significativos de Galicia. A pesar disto, o conxunto de Rinlo non tivo desgraciadamente un apoio claro en favor da súa valoración e conservación. Efectivamente, o interese oficial pola cultura e o patrimonio marítimo foi ata agora marxinal. Se a esta falta de protección institucional lle sumamos por un lado, o prexuízo cara ó “antigo” que anega a sociedade galega, e por outro, a adopción indiscriminada de modas e técnicas restauradoras inapropiadas ós sistemas construtivos tradicionais, podémonos explicar a penosa situación de debacle cultural que sofre Galicia, coa previsible desaparición do patrimonio vernáculo e en particular dos exemplos máis modestos como está sucedendo coas construcións populares mariñeiras, aparellos de pesca e obxectos da vida cotiá.
Considerando que hoxe contamos cunha lexislación que permite un recoñecemento e protección clara do patrimonio etnolóxico e que corresponde ó goberno autónomo desempeñar un papel decisivo na salvagarda deste patrimonio, rógaselle á Consellería de Cultura que tramite o expediente de declaración de Ben de Interese Cultural coa categoría de Lugar Etnográfico, en favor do Porto de Rinlo e que proceda ó inventariado e catalogación dos seus elementos patrimoniais máis destacados.
MEMORIA DESCRIPTIVA:
NOME:
Rinlo. Parroquia de San Pedro de Rinlo. Concello de Ribadeo. Provincia de Lugo. Comunidade Autónoma de Galicia.
LOCALIZACIÓN:
Na rasa Cantábrica, sobre a rocha viva do acantilado, na enseada que forma a desembocadura do río San Xillao. Dista 6,5 km da capital municipal, Ribadeo (declarado conxunto histórico dende 1998) e 3 km da Praia das Catedrais (declarada monumento natural pola Xunta de Galicia e dende 2003 Lugar de Interese Comunitario (L.I.C.)). O casco antigo dista 1 km da N-634 coa que se comunica polo ramal autonómico LU-141. O núcleo limita polo norte co mar Cantábrico, A Devesa e Vilaframil polo sur, o mar Cantábrico e Vilaframil polo leste e o mar Cantábrico e A Devesa polo oeste. O río San Xillao, a punta Corveira, a Pena dos Corvos, a praia da Areosa, o Corno Grande e a punta Lapela son os seus principais accidentes xeográficos. Rinlo está incluído dentro do bordo costeiro que forma parte do espazo natural protexido e catalogado como “Rede Natura 2000″.
LEXISLACIÓN APLICABLE:
* Lei 8/1995, do 30 de outubro, do Patrimonio Cultural de Galicia.
* Decreto 430/1991 do 30 de Decembro polo que se regula a tramitación para a declaración de Ben de Interese Cultural de Galicia.
* Decreto 449/1973 do 22 de Febreiro polo que se colocan baixo a protección do Estado os “Hórreos” ou “Cabazos” antigos existentes en Asturias e Galicia.
* Ley 16/1985, de 25 de junio, del patrimonio Histórico Español.
A Lei 8/1995 no seu título IV, define como patrimonio etnográfico os lugares e os bens mobles e inmobles, así como as actividades e coñecementos que constitúen formas relevantes ou expresións da cultura e modos de vida tradicionais e propios do pobo galego nos seus aspectos materiais e inmateriais. Calquera destes tipos de expresión cultural propia da vida tradicional galega terá valor etnográfico e gozará de protección. Segundo o establecido na Lei son as administracións públicas ás que lles corresponde un papel fundamental en relación co patrimonio cultural e en concreto establécese nas Disposicións Xerais do Título Preliminar que é a Comunidade Autónoma a quen lle corresponde a competencia exclusiva sobre o patrimonio cultural de interese de Galicia.
NIVEL DE PROTECCIÓN:
O núcleo urbano de Rinlo está afectado pola Lei 22/1988, de 28 de xullo, de Costas, aprobada por Real Decreto 1471/1989, do 1 de decembro. Tódalas casas do borde marítimo están afectadas pola servidume do Dominio Público Marítimo-Terrestre, que en zonas urbanas consolidadas colle os primeiros 20 metros dende a liña da ribeira. Esta liña pasa a rente das casas da Ribeira e a Mirandilla polo que estas edificacións están afectadas pola servidume de tránsito. Esta servidume colle os seis primeiros metros dende a liña da ribeira para libre circulación de coches de salvamento. Está servidume, pola propia configuración urbana do asentamento queda garantida pola rúa interior, dada a imposibilidade física de circular polo acantilado. Neste tramo son de aplicación as disposicións contidas na Disposición Transitoria cuarta da Lei de Costas e décimo terceira do seu Regulamento. O Plan Xeral de Ordenación Municipal, en fase de aprobación inicial, non contempla ningún nivel de protección, agás a catalogación do edificio da Escola, a Casa Grande da Ruanova, e a Reitoral e a redacción dunhas ordenanzas de casco antigo. Foi aprobado no último pleno do mes de xullo a solicitude dun A.R.I. (Area de Rehabilitación Integral) para o casco.
XUSTIFICACIÓN E CONVENIENCIA DA DECLARACIÓN DE BIC:
A Lei de Costas de 1989, preservou a fachada marítima de Rinlo da especulación urbanística dos últimos anos, pero a conservación do patrimonio construído non é competencia da Lei de Costas e polo tanto esta Lei restritiva en canto ás intervencións no litoral non prevé medidas para a recuperación e conservación do patrimonio histórico construído á beira do mar senón a protección e desfrute do medio natural no que se asenta (…)
Está páxina contén as seguintes subpáxinas:
